Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΑΘΛΗΜΑΤΩΝ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΩΣ ΣΗΜΕΡΑ

 

Η ΑΣΚΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ

                     

                   Η άσκηση σε όλες τις μορφές της, δεν είναι κάτι άγνωστο ή πρωτόγνωρο στις σύγχρονες κοινωνίες. Επίσης δεν αποτελεί εύρημα σημερινό. Βασικό στοιχείο της άσκησης αποτελεί η κίνηση. Η κίνηση υπάρχει σαν χαρακτηριστικό σε κάθε μορφή ζωής. Είναι ανάγκη μέσα από την οποία γεννήθηκε η άσκηση.

                  Η άσκηση, σαν συνειδητοποιημένη κίνηση στον άνθρωπο, έχει άμεση σχέση με τη βιολογική και πολιτιστική του εξέλιξη. Κύρια αιτία της άσκησης φαίνεται πως στάθηκε ο αγώνας για επιβίωση του ανθρώπου. Αυτό μας διδάσκει η ιστορία του ανθρώπου από την εποχή της ύπαρξης του σ΄ όλο τον κόσμο. Η ανάγκη της άμυνας ή της επίθεσης, η προσπάθεια περάσματος υδάτινης έκτασης, η αναρρίχηση σε δέντρα ή βράχους γέννησε τη ανάγκη για δρόμο, πάλη, άλμα, κολύμπι, χτυπήματα ( judo -πυγμαχία ) και άλλα. Έτσι ο άνθρωπος οδηγήθηκε στο SPOR που σημαίνει κίνηση με ψυχαγωγικό χαρακτήρα.

              

 

Η ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟΥΣ  ΑΛΛΟΥΣ  ΛΑΟΥΣ

 

Κολύμπι από Αιγυπτιακά σύμβολα (3η π.Χ χιλιετία)                  

 

                Η άσκηση ξεκίνησε από πολύ νωρίς σε όλο τον κόσμο. Οι προϊστορικοί λαοί όπως οι Μάγια, οι Ίνκας και οι Αζτέκοι ασχολούνταν με κάποιες ασκήσεις, όπως το κυνήγι. Οι πληροφορίες όμως  που έχουμε για τους λαούς αυτούς δεν είναι αρκετές, ώστε να γνωρίζουμε περισσότερα στοιχεία. Αντίθετα για κάποιους άλλους λαούς όπως οι  Σουμέριοι, οι  Φοίνικες, οι  Κινέζοι, οι  Ινδοί, οι  Ιάπωνες, οι  Εβραίοι,  οι  Πέρσες  οι  Έλληνες, οι πληροφορίες μας  είναι πολλές. Συνοπτικά αναφέρουμε πληροφορίες για τους λαούς  αυτούς .

 

Σουμέριοι

                 Ειρηνικός λαός, που έζησε από το 4.000 π.Χ. μέχρι το 2.800 π.Χ. ανάμεσα από δυο ποταμούς Τίγρη και Ευφράτη. Ανέπτυξε  αξιόλογο πολιτισμό και σπουδαία κίνηση στις σωματικές ασκήσεις, οι οποίες είχαν όλες ειρηνικό χρώμα. Εξημέρωσαν το άλογο, εφεύραν το τροχό και συνδύασαν τα δύο σε άρμα. Κατακτήθηκαν από τους Βαβυλώνιους και τους Ασσύριους, οι οποίοι σαν πολεμικοί λαοί, είχαν πολεμικές ασκήσεις.

              

Αιγύπτιοι

                 Λαός που δημιούργησε πολύ σπουδαίο πολιτισμό. άρχισε να ασχολείται με τις σωματικές ασκήσεις το 10.000 π.Χ. φτάνοντας μετά από την  4η  χιλιετία σε μια αξιόλογη  πρακτική της άσκησης. Σε πολλές ιερογραφικές  παραστάσεις που διασώθηκαν βλέπουμε τον υψηλό βαθμό τεχνικής και αισθητικής των ασκήσεων. Αθλήματα που ασχολούνταν ήταν: κολύμβηση σε σύγχρονα στυλ και σε προασκήσεις, γυμναστική ενόργανη και ακροβατική, άρση βαρών με σύγχρονες κινήσεις, ιππομαχίες, αρματοδρομίες, πάλη, κυνήγι, ναυτικά αγωνίσματα, ιστιοπλοΐα, κωπηλασία, σκάκι, πυγμαχία, ραβδομαχία.

 

Κινέζοι

                   Οι κινέζοι δημιούργησαν από τη 4η χιλιετία και μετά ένα σπουδαίο για την ανθρωπότητα πολιτισμό που τον χαρακτήριζε η απομόνωση από τον έξω κόσμο.

                  Η γύμναση στη Κίνα εμφανίζεται το  2.700 π.Χ.  σαν μια θρησκευτική τελετουργία, γνωστή σαν  Κογκ-Φου. Την πρώτη περίπου χιλιετία έχουμε την εμφάνιση και άλλων αθλημάτων όπως  η πυγμαχία  ( καράτε ), το κολύμπι, η κρικηλασία, η πάλη, η χιονοδρομία, το πόλο, η αλεκτορομαχία,  το κυνήγι. Είχαν και την τοξοβολία την οποία χρησιμοποιούσαν σαν δοκιμασία για την επιλογή των δημοσίων υπαλλήλων.

Οι  Κινέζοι οργάνωναν αγώνες, οπού το έπαθλο ήταν ένα κύπελλο κρασί το οποίο πρόσφεραν  στο ηττημένο, αφού αυτός βρίσκονταν σε δύσκολη θέση.                                

Ινδοί

                  Η ιστορία των Ινδιών παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρων όσο αναφορά τον πολιτισμό και τον αθλητισμό τους, κυρίως από το 3.000 π.Χ. ως και την εποχή του Βούδα ( 560-483 π.Χ.). Η άσκηση από νωρίς, είχε άμεση σχέση με τη θρησκεία σαν ιατρικό και ψυχαγωγικό μέσο. Από το 2.000 π.Χ. εμφανίζεται η γιόγκα σε πολλές μορφές,  όπως η χάτα και η ράτζια γιόγκα. Άλλες ασκήσεις που είχαν ήταν ο χορός, η πάλη,  η πυγμαχία,  η ιπποδρομία,  η κονταρομαχία.                                                                           

Φοίνικες

                Από πληροφορίες γνωρίζουμε ότι ασχολούνταν από το 2.000 π.Χ. με τη σωματική άσκηση και κύρια με την αρματοδρομία.                                                                                                  

Εβραίοι

                Ασχολήθηκαν με τους δρόμους, τη πάλη, το κολύμπι, το χορό. Θεωρούσαν δε σημαντικό το ρόλο της σωματικής άσκησης και των αγώνων για τη δημιουργία  ενός ισχυρού έθνους. Είναι επίσης από τους πρώτους λαούς που έκαναν αθλητικό σύλλογο.                                                                                                                                            

Ιάπωνες

                 Η ιστορία του λαού αυτού αρχίζει τον 6ο π.Χ. αιώνα και επηρεάζεται από τους Κινέζους. Δημιούργησαν πολλά στρατιωτικά αθλήματα, λόγο της εκπαίδευσης τους που ήταν κυρίως στρατιωτική, όπως μονομαχία,  ιππασία,  τοξοβολία. Επίσης είναι αυτοί που εφευρίσκουν το  Ζίου- Ζίτσου. Χαρακτηριστικό τους είναι η μεγάλη πειθαρχία.                                                                                                                                                                       

 

                                                               Πέρσες

                       Λαός στρατιωτικός έδωσαν και στις αθλητικές ασκήσεις χαρακτήρα στρατιωτικό. Ανέπτυξαν πολύ  τα ιππικά αγωνίσματα και περίπου τον  8ο αιώνα έπαιξαν πόλο πάνω σε άλογα. Ασχολούνται ακόμα με το χορό, τη κολύμβηση,  τις ακροβατικές ασκήσεις τα οποία πιθανότατα ήταν  αποτέλεσμα αιγυπτιακών  επιρροών.                                                                                                                                                                                                                                                              


Η ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΣΜΟ

 

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΙ  ΧΡΌΝΟΙ

 

ταυροκαθάψια

                       

                   Η ανθρώπινη παρουσία στον Ελλαδικό χώρο αρχίζει από πολύ νωρίς. Ο άνθρωπος  των Πετραλώνων φαίνεται πως έζησε τουλάχιστον 300 χιλιάδες χρόνια π.Χ. Στη Παλαιολιθική  εποχή (50.000-10.000 π.Χ.) υπάρχει υποτυπώδης ανθρώπινη κοινότητα και υποτυπώδης θρησκεία. Στη Νεολιθική εποχή (10.000-5.000 π.Χ.) η θρησκεία διδάσκει τη ύπαρξη της μετά θανάτου ζωής. Από την αρχή της 5ης χιλιετίας και ως τα μέσα της 3ης οι μετακινήσεις και η ανάμειξη των λαών έχει σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία κέντρων με σπουδαίους πολιτισμούς  (2600-1100 π.Χ.) όπως ο Μινωικός,  ο Κυκλαδικός, ο Μυκηναϊκός και ο Ελλαδικός.

         Κατά τη Μινωική εποχή στη Κρήτη έχουμε αγωνίσματα όπως η πυγμαχία,  η πάλη (παγκράτιο), η οπλομαχία, το κολύμπι,  οι ακροβατικές ασκήσεις,  τα ταυροκαθάψια, οι αρματοδρομίες, το κυνήγι,  οι χοροί.

         Την ίδια εποχή, στις Κυκλάδες, από τοιχογραφίες βλέπουμε να ασχολούνται με τη πυγμαχία, ενώ στις Μυκήνες, οι ανασκαφές μας έδωσαν περισσότερα στοιχεία για τον  αθλητισμό της εποχής. Το κυνήγι,  οι ακροβατικές ασκήσεις,  το κολύμπι, οι αρματοδρομίες και άλλα ήταν τα αγαπημένα αγωνίσματα των Μυκηνών

 

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

 

                     Στην αρχαία Ελλάδα η άσκηση έπαιζε σημαντικό ρόλο στη ζωή των Ελλήνων. Η σωματική άσκηση, η γυμναστική, αποτελούσε το μισό μέρος της όλης εκπαίδευσης. Ο ιδανικός πολίτης ήταν γυμνασμένος στο σώμα και ολοκληρωμένος στο νου και την ψυχή. Η γύμναση  αποτελούσε μέσο αγωγής με κύριο στοιχείο της τον ανταγωνισμό,  την άμιλλα. Πρώτοι οι Έλληνες χρησιμοποίησαν κατά αυτό τον τρόπο την άσκηση και όχι σαν μέσο στρατιωτικής προετοιμασίας. Επίσης χρησιμοποιούν τη άσκηση  στην ιατρική για θεραπευτικούς σκοπούς.

                Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν αναπτύξει ένα ολοκληρωμένο σύστημα γύμνασης το οποίο παρουσιάζει πολλές ομοιότητες με το σημερινό. Στο σύστημα αυτό έχουμε: 

     - Διάκριση   των ασκήσεων στα «γυμνάσια» τις σημερινές προασκήσεις,  στην      «προπαρασκευή» την σημερινή προθέρμανση και  στην «κατασκευή» το αντίστοιχο για μας κύριο μέρος της γύμνασης.  

     - Διάκριση κατά σκοπό. Αν η γύμναση γινόταν για  ψυχαγωγία,  με σκοπό τη συμμετρία του σώματος  ή σκοπός της ήταν η προετοιμασία ενός  νέου για αγώνες .

      - Διάκριση ανάλογα με το μέρος του σώματος που θα γύμναζαν. Χρησιμοποιούν ειδικές  ασκήσεις για τα χέρια, τα πόδια ή τον κορμό καθώς και αναπνευστικές ασκήσεις .

             Επίσης προσάρμοζαν ένα πρόγραμμα ανάλογα με το τόπο, τον καιρό, την εποχή του χρόνου, τη θερμοκρασία, αν ήταν πρωί, μεσημέρι ή απόγευμα,  αν ήταν κλειστός ή ανοιχτός ο χώρος γύμνασης. Ακόμα,  υπολόγιζαν τη διάθεση του νέου που θα γυμναζόταν,  το χαρακτήρα του, τη φυσική και ψυχολογική του κατάσταση.

      

ΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ

 

ΟΙ ΑΓΩΝΕΣ

                          Οι αγώνες στην αρχαιότητα ήταν συνδεμένοι με τη θρησκεία . Κάθε διοργάνωση γίνονταν προς τιμή κάποιου θεού ο οποίος ήταν και προστάτης των αγώνων αυτών. Ήταν  γυμνικοί και δικαίωμα συμμετοχής και παρακολούθηση είχαν μόνο οι άνδρες . Για τις γυναίκες είχαν δικούς τους αγώνες τα Ηραία 

                        Οι κυριότεροι πανελλήνιοι αγώνες στην αρχαία Ελλάδα ήταν τέσσερις: τα  Ολύμπια ( οι σημαντικότεροι από  όλους ), τα  Πύθια, τα  Ίσθμια   τα  Νέμεα  και τα Ηραία για της γυναίκες.

 

Τα Ολύμπια ( οι Ολυμπιακοί αγώνες )

                     Ήταν οι σημαντικότεροι από τους πανελλήνιους αγώνες της        αρχαιότητας. Ξεκίνησαν το 776π.Χ. περίπου και τερματίστηκαν το 393 ή 394 μ.Χ.  Τελούνταν κάθε τέσσερα χρόνια στην Ολυμπία. Ήταν  αγώνες προς τιμή του θεού Δία και το έπαθλο ήταν ένα στεφάνι αγριελιάς,  ο κότινος. 

 

Τα Πύθια

                     Ξεκίνησαν το 586π.Χ. και τερματίστηκαν το 393 ή 394 μ.Χ. μαζί με τους Ολυμπιακούς .  Ήταν αγώνες προς τιμή του θεού  Απόλλωνα . Τελούνταν κάθε τέσσερα χρόνια και το τρίτο χρόνο κάθε Ολυμπιάδας. Τόπος τέλεσης ήταν οι Δελφοί και το έπαθλο ένα δάφνινο στεφάνι. 

 

 

Τα  Ίσθμια

                     Αγώνες που γίνονταν προς τιμή του προστάτη τους, του θεού Ποσειδώνα. Οι αγώνες ξεκίνησαν το 583 π.Χ. και σταμάτησαν  το 360 μ.Χ. και τελούνταν κάθε τρία χρόνια, το πρώτο και το τρίτο χρόνο κάθε Ολυμπιάδας . Τόπο τέλεσης είχαν τον Ισθμό. Το έπαθλο των αγώνων ήταν το κλαδί από φοίνικα  ή το στεφάνι από πεύκο.

 

 

Τα Νέμεα

 

                          Άρχισαν  το 571 π.Χ. και έφτασαν ως το 200μ.Χ. Γίνονταν  τον τρίτο χρόνο κάθε Ολυμπιάδας και κάθε τέσσερα χρόνια στη Νεμέα. Τιμούμενος θεός ήταν ο Δίας και το έπαθλο ήταν ένα στεφάνι από αγριοσέληνο.

 

 

Τα Ηραία

                         Αγώνες αφιερωμένοι στη θεά Ήρα. Γίνονταν κάθε τέσσερα χρόνια και έπαιρναν μέρος 16 γυναίκες, όσες και οι πόλεις της Ηλείας που είχαν την ευθύνη της ύφανσης του πέπλου της θεάς Ήρας. Κύριο αγώνισμα ήταν το στάδιο (δρόμος) και το έπαθλο ένα κλωνάρι ελιάς.

 

ΤΑ ΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ

   

                          Τα αγωνίσματα της  αρχαίας  Ελλάδας είναι αυτά που έχουν φτάσει ως τις  μέρες μας και αποτελούν τα κλασικά αθλήματα. Τα αγωνίσματα αυτά είναι ο δρόμος η πάλη, η πυγμαχία,  το παγκράτιο,  η δισκοβολία, ο ακοντισμός,  το άλμα, το πένταθλο, καθώς και τα αγωνίσματα του ιπποδρόμου. Από αυτά  το παγκράτιο και οι αρματοδρομίες δεν αποτελούν σήμερα αγωνίσματα. 

 

Οι δρόμοι

Τα αγωνίσματα των δρόμων στα Ολύμπια ήταν τέσσερα,  το στάδιο, ο δίαυλος, ο δόλιχος  και ο  οπλίτης  δρόμος. Επίσης υπήρχαν ο Ίππιος και η λαμπαδηδρομία.

      Το στάδιο ήταν δρόμος οπού οι δρομείς έτρεχαν μια φορά από την μια άκρη του σταδίου στην άλλη σε μια απόσταση 180 μέχρι 200 μ. Ήταν δρόμος ταχύτητας κάτι ανάλογο με το σημερινό 200άρι.

     Ο δίαυλος ήταν δρόμος δύο σταδίων,  λέγονταν και κάμπειος, γιατί οι αθλητές έκαμπταν τον ξύλινο (κατά πάσα  πιθανότητα) πάσαλο για να γυρίσουν στον τερματισμό. Αντίστοιχος σήμερα είναι ο δρόμος των 400 μ.

     Ο δόλιχος δρόμος,  ήταν καμπτός δρόμος 7, 10, 12, 20 ή 24 σταδίων δηλαδή από 1300-4600 μ. περίπου. Στους Ολυμπιακούς υποστηρίζεται η άποψη ότι ο δόλιχος ήταν 24 στάδια. Σήμερα αντίστοιχοι δρόμοι είναι των 1500μ.και των 5000μ.

     Ο οπλίτης δρόμος εμφανίσθηκε  65η Ολυμπιάδα το 520π.Χ. Σε αυτόν οι δρομείς έτρεχαν με πανοπλία στη συνέχεια όμως φορούσαν μόνο το κράνος και την ασπίδα ή μόνο την ασπίδα. Δεν υπάρχει κάτι αντίστοιχο σήμερα

     Ο ίππιος  ήταν δρόμος 4άρων σταδίων σήμερα τα 800μ.

     Η λαμπαδηδρομία ήταν δρόμος 2.500 μ. και ήταν σαν τη σημερινή σκυταλοδρομία.

 

 Η πάλη

 

                    Ένα από τα αρχαιότερα και δημοφιλέστερα αγωνίσματα των αρχαίων. Πάλευαν σε ένα σκαμμένο μέρος  που το γέμιζαν με άμμο. Με ποιο τρόπο ακριβώς πάλευαν δεν μας είναι με ακρίβεια γνωστά . Αρκετές  μαρτυρίες μας λένε πως υπάρχουν πολλά κοινά με τη σύγχρονη πάλη. Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούσαν για την ανατροπή του αντιπάλου, η στάση των παλαιστών στις πρώτες φάσεις του αγωνίσματος, οι λαβές του λαιμού,  της μέσης,  από τους καρπούς, καθώς και η αρχική στάση των παλαιστών ήταν παρόμοια με σήμερα.

 

 

 

 

Η πυγμαχία

 

                   Ένα σκληρό αλλά αγαπητό στην αρχαιότητα άθλημα. Οι αθλητές εδώ έδεναν ιμάντες τα χέρια του φτιάχνοντας έτσι ένα είδος γαντιού. Δεν υπήρχε ειδικός  χώρος (ρινγκ) όπως σήμερα, οι αθλητές χωρίζονταν σε κατηγορίες ανάλογα με την ηλικία αλλά όχι και το σωματικό βάρος όπως σήμερα,  ο κάθε αγώνας δεν είχε γύρους αλλά παίζονταν ως που ένας από  τους αθλητές να εγκαταλείψει σηκώνοντας το δείκτη του χεριού του. Ακόμα φαίνεται πως επιτρέπονταν τα κτυπήματα σε όλο το σώμα.

 

 

 

 

 

Το πένταθλο

  Το πένταθλο περιλάμβανε πέντε αγωνίσματα:

  -  Το στάδιο δρόμο που ήταν και ανεξάρτητο άθλημα. 

-  Τη  πάλη η οποία ήταν και αυτή ανεξάρτητο αγώνισμα.

-  Το άλμα σε μήκος, που πιθανών να ήταν τριπλούν. Το άλμα γινόταν με φορά που πρέπει να ήταν καθορισμένο το μήκος της και οι άλτες κρατούσαν στα χέρια τους αλτήρες,  βάρη από πέτρα ή μέταλλο, τους οποίους πιθανότατα άφηναν κατά τη προσγείωση .

-         Tο ακόντιο . Δυο  ήταν οι τρόποι ρίψης του ακοντίου, η ρίψη σε στόχο (στοχαστικόν) και σε απόσταση (εκηβόλον), που ήταν,  μάλλον και ο τρόπος που έριχναν στους ιερούς αγώνες. Χαρακτηριστική ήταν η λαβή που διαφέρει από τη σημερινή. Υπήρχε στο κέντρο του μια δερμάτινη λωρίδα, η αγκύλη,  που γινόταν θηλιά και σε αυτή πέρναγε τα δύο ή το ένα δάκτυλα ο αθλητής. 

-         Ο δίσκος. Για τη δισκοβολία γνωρίζουμε ότι ο δίσκος είχε το ίδιο σχήμα με το σημερινό στη αρχή, ήταν από πέτρα και στη συνέχεια  μεταλλικός. Το βάρος  και το μέγεθος του δεν ήταν συγκεκριμένο. Η ρίψη γινόταν, από μία βαλβίδα στενή σε σχήμα παραλληλογράμμου, όχι κυκλική όπως η σημερινή, χρησιμοποιώντας κάποιες ρυθμικές κινήσεις .

 

Το παγκράτιο

 

                  Αγώνισμα ανεξάρτητο συνδυασμός πάλης και πυγμαχίας,  χωρίς οι αθλητές να φοράνε πυγμαχικά γάντια. Το ποιο επικίνδυνο από τα αθλήματα. Επιτρεπόταν  τα χτυπήματα με τη παλάμη ή τη γροθιά του χεριού αλλά και με τα πόδια. Σήμερα δεν υπάρχει στους ολυμπιακούς αγώνες.

 

 


Τα ιππικά αγωνίσματα

 Τα ιππικά αγωνίσματα (από το 648π.Χ.)ήταν οι αρματοδρομίες, οι αγώνες με άρματα με τον ηνίοχο να οδηγεί το άρμα, και η «ιπποδρομία τελείων κελήτων» που ήταν ιππασία με τον αναβάτη να κατευθύνει το άλογο.

Στην  ιππασία με αναβάτη ακόμη έχουμε:

 Την  «κάλπη» (από το 496π.Χ.-444π.Χ.), που ήταν ιπποδρομίες φοράδων και στη τελευταία στροφή ο αναβάτης κατέβαινε και κρατώντας την από τα ηνία έτρεχε μαζί με τη φοράδα, και την ιπποδρομία  «πώλων» (από το 256π.Χ.).

Τα  ιππικά, ήταν τα μοναδικά αγωνίσματα οπού  νικητής και ολυμπιονίκης μπορούσε να είναι γυναίκα, διότι στα αγωνίσματα αυτά, νικητής στέφονταν όχι ο αθλητής αλλά ο ιδιοκτήτης του αλόγου.

 

               Εκτός από τα παραπάνω αγωνίσματα, που είχαν επικρατήσει σε όλες της πανελλήνιες διοργανώσείς,  υπήρχαν και άλλα που γίνονταν σε άλλες εκδηλώσεις αγώνων ή ήταν τα χρησιμοποιούσαν σε κάποια αγωνίσματα για προπόνηση. Αυτά ήταν, η τόξευση,  η οπλομαχία, η  άρση βαρών, η κολύμβηση, η κωπηλασία κτλ.

 

 


Η ΑΘΛΗΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

 

 

                     

                       Πριν από κάποιες δεκαετίες υπήρχε η άποψη ότι στο βυζάντιο δεν ασχολούνταν με τον αθλητισμό  αλλά μόνο με τις αρματοδρομίες  και κάποια περίεργα παιγνίδια. Έρευνες που έγιναν απέδειξαν ότι η άθληση σαν στοιχείο της αρχαίας Ελληνικής κουλτούρας, δεν έπαψε να υπάρχει σαν γνώρισμα στον Ελληνικό, τουλάχιστον, βυζαντινό πληθυσμό. Την  εποχή του Βυζαντίου όλοι οι θρησκευτικοί αθλητικοί αγώνες είχαν καταργηθεί διότι θεωρούνταν ειδωλολατρικοί, και δεν επιτρέπονταν μέσα στη Χριστιανική κοινωνία. Παρ΄ όλα αυτά, όχι για θρησκευτικούς σκοπούς,  αλλά από συνήθεια και για λόγους ψυχαγωγικούς και παραδοσιακούς, οι Βυζαντινοί συνέχισαν να γυμνάζονται. Τα αγωνίσματα που έκαναν ήταν οι αρματοδρομίες, ο δρόμος η πάλη, το ακόντιο, η άρση βαρών και άλλα παιδικά και πνευματικά παιγνίδια.

           Πηγές αναφέρουν ότι ο Ι. Τσιμισκής φημίζονταν σαν  αθλητής με επιδόσεις στο τζυκάνιο, στο δρόμο, και στο πήδημα. Επίσης ο αυτοκράτορας Αλέξανδρος πεθαίνει ύστερα από τραυματισμό του σε ένα παιγνίδι που έμοιαζε με το σημερινό  τένις. Τα δημοτικά ακριτικά μας  τραγούδια αναφέρουν ότι οι ακρίτες σαν ελεύθερη ασχολία είχαν το δρόμο, το πάλεμα, το πήδημα  και το λιθάρι. Μελέτες αποδεικνύουν ότι τη περίοδο αυτή (10-15μ.Χ.αιων.) τα αθλήματα τα χρησιμοποιούσαν σκοπούς ψυχαγωγικούς, παιδαγωγικούς, θεραπευτικούς και στρατιωτικούς.

 

             Το τζυκάνιο ήταν αγώνισμα ομαδικό που παίζονταν από κυρίως νέους αριστοκράτες. Παίζονταν από δύο ομάδες,  σε στάδιο με εστίες παρόμοιες με του σημερινού ποδοσφαίρου. Ήταν ένα παιγνίδι παρόμοιο με το σημερινό πόλο. Οι παίκτες ήταν πάνω σε άλογα, κρατούσαν μακριές ξύλινες βέργες σαν μπαστούνια, και χτυπούσαν μια δερμάτινη μπάλα, σε μέγεθος μήλου, προσπαθώντας να πετύχουν τέρμα στην αντίπαλη ομάδα.

 

 

 


H ΑΘΛΗΣΗ ΣΤΗ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ

 

Ο Οδυσσέας Ανδρούτσος, αθλητής της εποχής του

 

                    Μετά τη πτώση του Βυζαντίου στους Τούρκους ξεκινάει μια νέα ιστορική περίοδος για τους Έλληνες. Τέσσερις αιώνες σκλαβιάς στους Τούρκους, τέσσερις τραγικοί,  για την Ελλάδα αιώνες. Μια περίοδος που κύριο μέλημα των Ελλήνων ήταν η ελευθερία  τους. Για να γίνει αυτό έπρεπε να μην χάσουν την ταυτότητα τους πράγμα που κατάφεραν διατηρώντας τις παραδόσεις τους, όσο τουλάχιστον τους το επέτρεπαν. Την εποχή αυτή και η άθληση έπαιξε το ρόλο της. Πηγές μας είναι κυρίως τα δημοτικά μας τραγούδια. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι οι τούρκοι αγαπούσαν την άσκηση και αγωνίζονταν συχνά με τους Έλληνες. Το κυνήγι, η πάλη, το σημάδι και άλλα λαϊκά  αγωνίσματα ήταν αγαπητά στους κατακτητές.

                       Η άθληση της εποχής αυτής έχει τις ρίζες της στους τελευταίους αιώνες του Βυζαντίου. Χωρίζεται  δε σε δύο είδη, τη «λεβέντικη» και τη «λαϊκή». Η πρώτη,  η λεβέντικη, είναι αυτή που κάνουν οι κλέφτες και οι αρματολοί, οι οποίοι την χρησιμοποιούν περισσότερο για στρατιωτικούς λόγους. Η άλλη μορφή είναι η λαϊκή. Σε αυτήν έχουμε διάφορα παιγνίδια και αγωνίσματα, που τα χρησιμοποιούσε ο λαός για κοινωνικούς και ψυχαγωγικούς σκοπούς.

                         Όπως προαναφέραμε  οι Έλληνες κρατούσαν ζωντανές τις παραδόσεις τους για να μη χάσου την ενότητα και τη ταυτότητα τους. Σημαντικό  μέρος της παράδοσης ( αν όχι το σημαντικότερο), ήταν  τα λαϊκά πανηγύρια και οι γιορτές, που ακολουθούσαν μετά την εκκλησία. Μαζί  με τους  χορούς  και τα τραγούδια,  τα αγωνίσματα  κατείχαν σημαντική θέση στη γιορτή. Σημαντικό ήταν που οι Τούρκοι, όχι μόνο θεωρούσαν «αθώες» τις εκδηλώσεις,  αλλά  παραστέκονταν σε αυτές  ή ακόμα και συμμετείχαν. Τα αγωνίσματα που έπαιρναν μέρος στις γιορτές αυτές ήταν οι χοροί, ο δρόμος, το λιθάρι, η πάλη,  το άλμα, το σημάδι. Έπαθλο ήταν συνήθως ένα αρνί ή άλλο «σφακτό» ή μια κουλούρα, τα οποία χρησιμοποιούνταν στο κοινό τραπέζι.             

                         Στους κλέφτες και στους αρματολούς η άσκηση ήταν στην κορυφή της πυραμίδας. Ήταν και οι δύο σώματα στρατιωτικά και γι αυτό το σκοπό χρησιμοποιούσαν την άσκηση. Ειδικότερα θα αναφερθούμε στους κλέφτες που η ζωή τους ξεκινούσε συνήθως από την εφηβική  ηλικία (13-15 ετών) και ήταν πολύ σκληρή. Για τους κλέφτες η σωματική δύναμη, η αντοχή, η ταχύτητα ήταν χαρακτηριστικά που έπρεπε να έχουν για να επιζήσουν. Τα αθλήματα με τα οποία ασχολούνταν ήταν το βάδισμα και το τροχάδην, το σημάδι, το λιθάρι, η πάλη ή το πάλεμα, το άλμα ή πήδημα, το σήκωμα βάρους, η ιππασία και οι χοροί.

 

Το βάδισμα και το τροχάδην

                          Για τον κλέφτη η γρήγορη μετακίνηση ήταν βασικό στοιχείο για την επιβίωση του. Πολλά δημοτικά μας τραγούδια,  θέλoντας να δείξουν τη σημασία αυτή, λένε πως ο κλέφτης πρέπει «τριών μερών περπατησιά να παίρνει σε μια νύχτα». Λέγεται ακόμα πως ο Ανδρούτσος γλίτωσε πολλές φορές χάρη της γρηγοράδας του. Επίσης πληροφορίες λένε ότι ένας Σουλιώτης μέσα σε μία νύχτα έτρεξε 120 χιλιόμετρα (Γιάννενα-Σούλι), για να ειδοποιήσει τους συμπατριώτες του ότι ο Λάμπρος Tζαβέλας είχε αιχμαλωτιστεί. 

                         Ο δρόμος σαν αγώνισμα ήταν από τα πιο αγαπητά στους κλέφτες. Τον χρησιμοποιούσαν σαν δοκίμι (δοκιμασία), γρηγοράδας. Παράδειγμα δοκιμασίας ήταν το ποιος θα πάει πιο γρήγορα στην απέναντι κορφή ή στη βρύση για νερό.

 

Το σημάδι

                         Την εποχή εκείνη στις μάχες, έπρεπε να υπάρχει οπτική επαφή με τον αντίπαλο. Για το λόγο αυτό ήταν απαραίτητο  να γνωρίζουν καλό σημάδι. Ένα γνώρισμα των κλεφτών ήταν η ικανότητα τους στο σημάδι με πέτρα ή όπλο. Στο σημάδι δεν ασκούνταν μόνο οι κλέφτες. Στα  πανηγύρια λέγετε, πως εξασκούνταν στο σημάδι Έλληνες και Τούρκοι μαζί. Μάλιστα σαν στόχο είχαν να περάσουν το βόλι μέσα από ένα δαχτυλίδι.

 

Το λιθάρι

                       Ένα ακόμα αγαπητό αγώνισμα των κλεφτών. Η ρίψη της πέτρας ήταν σαν κίνηση απλή και φυσική και γι΄ αυτό και αποτελούσε  άσκηση προσιτή και εύκολη. Σε κάποιο δημοτικό τραγούδι αναφέρεται ότι στο αγώνισμα αυτό έπαιρναν μέρος και νέες. Λέει το δημοτικό τραγούδι:

«….βγήκαν να παίξουν τα σπαθιά, να ρίξουν στο λιθάρι

           κι η κόρ΄ από το ζόρι της κι από τη λεβεντιά της

           της ξεθλικώθη το κομπί και φάνηκε το βουζί της».

                                                       (από το βιβλίο του Κ. Τσιάντα σελ. 41)

 

                       Το παραπάνω τραγούδι μιλάει για μια κλεφτοπούλα, που για δώδεκα χρόνια κανείς από τους κλέφτες δεν είχε καταλάβει πως ήταν κοπέλα. Παίρνοντας όμως μέρος σε αγώνα λιθοβολίας προδόθηκε.

 

Σήκωμα βάρους

                   Το σήκωμα μεγάλου βάρους, με τα χέρια ή τη πλάτη, ήταν δοκιμασία που υπήρχε στον Ελληνικό κόσμο από την αρχαιότητα

 

Η πάλη ή το πάλεμα

                  «και πάμε να παλέψουμε σε μαρμαρένιο αλώνι».                       

           Πολλά δημοτικά αναφέρονται στη πάλη σαν άσκηση. Ένα αγώνισμα που έφτασε ως τις μέρες μας.

 

Το άλμα ή πήδημα

                    Το άλμα μεταφέρθηκε από το Βυζάντιο  στη Τουρκοκρατία. Από πήδημα απλό,  διπλό ή τριπλό έγινε «τσμιά», «τσδυό», «τστρείσ».Το άλμα πάνω από ρυάκια, πέτρες, τοίχους και άλλα εμπόδια είναι πολυσυζητημένο. Επίσης λέγεται ότι ο Ανδρούτσος πηδούσε επτά άλογα στη σειρά !

 


Η ιππασία

                   Την εποχή εκείνη ήταν δύσκολο να έχει κάποιος Έλληνας  άλογο, γιατί τα έπαιρναν όλα οι Τούρκοι. Στους λαϊκούς αγώνες η ιππασία υπήρχε αλλά αναφέρετε κυρίως σαν αγώνισμα των κλεφτοαρματωλών.

 

Ο χορός

                  Οι σκλαβωμένοι Έλληνες σε κάθε εκδήλωση της ζωής τους χρησιμοποιούσαν το χορό. Οι είχαν κυρίως  ψυχαγωγικό σκοπό όμως υπήρχε και ένας μεγάλος αριθμός χορών που είχαν σαν αφορμή κάποιο ιστορικό ( ο χορός του Ζαλόγγου) ή πολιτιστικό ή κοινωνικό γεγονός.

 

 

ΤΑ ΑΘΛΗΜΑΤΑ ΣΗΜΕΡΑ

 

                        Στη σύγχρονη εποχή ο αριθμός των αθλημάτων είναι αρκετά μεγάλος. Το κάθε άθλημα ατομικό ή ομαδικό έχει τις δικές του αγωνιστικές  διοργανώσεις εθνικού ή παγκόσμιου κτλ χαρακτήρα. Η μεγαλύτερη σε αριθμό αγωνισμάτων διοργάνωση είναι οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Τόσο οι χειμερινοί, όσο και οι θερινοί έχουν μεγάλο αριθμό συμμετεχόντων αθλημάτων. Υπάρχουν αθλήματα τα οποία δεν παίρνουν μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες π.χ. το ράγκμπι.

             Παρακάτω θα ασχοληθούμε με κάποια αθλήματα των θερινών Ο.Α.

Τα αθλήματα των θερινών Ο.Α. είναι 29:

 


1-     Άρση βαρών                     

2-  Βόλεϊμπολ                          

3-     Μπιτς βόλεϊ                      

4-     Ενόργανη γυμναστική

5-     Ιππασία

6-     Ιστιοπλοΐα

7-     Κανόε-Καγιάκ

8-     Κωπηλασία

9-     Μοντέρνο πένταθλο

10- Μπάντμιντον

11- Μπάσκετ

12- Μπέιζμπολ

13- Ξιφασκία

14- Πάλη

15- Πινγκ-πονγκ

16- Ποδηλασία

17- Ποδόσφαιρο

18- Πυγμαχία

19- Σκοποβολή

20- Σόφτμπολ

21- Στίβος

22- Ταεκβοντό

23- Τένις

24- Τζούντο

25- Τοξοβολία

26- Τρίαθλο

27- Υγρός στίβος

28- Χάντμπολ

29- Χόκεϊ επί χόρτου

 

 


Από τα παραπάνω αθλήματα κάποια υπήρχαν από την αρχαιότητα. Αυτά θα προσπαθήσουμε να προσεγγίσουμε 

 

TA ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ

 

Στίβος –κλασικός αθλητισμός

              Τα αγωνίσματα του στίβου είναι η παλαιότερη μορφή οργανωμένου αθλήματος. Είναι συνδεμένα με τις πιο απλές φυσικές δραστηριότητες, όπως το τρέξιμο, η ρίψη μιας πέτρας ή το  πέρασμα ενός εμποδίου. Κάποια στιγμή πήραν τη μορφή αγωνίσματος κι έγιναν αγωνίσματα δρόμων αρχικά και στη συνέχεια αλμάτων και ρίψεων.

            Τα αγωνίσματα  που διεξάγονται στο στίβο ανταμώνουν στο βάθος των αιώνων και παρακολουθούν την πορεία της μακραίωνης Ελληνικής ιστορίας. Επίσημη χρονολογία έναρξης της διεξαγωγής των αγωνισμάτων του κλασικού αθλητισμού είναι το 776π.Χ., οπού έχουμε και την πρώτη επίσημη καταγραφή Ολυμπιακών Αγώνων. Παρακάτω θα προσπαθήσουμε να αντιστοιχίσουμε, κατά προσέγγιση,  τα τότε αγωνίσματα με τα σημερινά.

 

Αγωνίσματα

 

Δρόμοι

                  αρχαιότητας                                                                            σημερινοί

Στάδιο       1      στάδ.          192,27μ              αντιστοιχεί                             200μ

Δίαυλος     2        //              384,54μ                     //                                      400μ

Ίππιος *     4        //              769μ                          //                                      800μ

Δόλιχος    7-24    //          1300-4600μ                  //                                  1500-5000μ

Λαμπαδιδρομία*                 2500μ                        //                              σκυταλοδρομία*         

*Οι δρόμοι αυτοί δεν ήταν αγωνίσματα των αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων                                                                

  Η σκυταλοδρομία σήμερα είναι  400μ και 1600μ

 

Ρίψεις

 

           Στις  ρίψεις η δισκοβολία και ο ακοντισμός ήταν αγωνίσματα του πένταθλου και παρουσιάζουν κάποιες ομοιότητες  με  σήμερα. Επίσης στη Μπολόνια,  στο Museo Civico υπάρχει ένα χάλκινο αγαλμάτιο νέου που ετοιμάζεται να ρίξει ένα βάρος,  κάτι ανάλογο με τη σημερινή σφαίρα.

 

 

Άλματα

           Το άλμα εις μήκος ήταν ακόμα ένα αγώνισμα  του πεντάθλου που ίσως να ήταν και το τριπλούν. Επίσης  σε μία ερυθρόμορφη κύλικα παριστάνεται ένας νέος που ετοιμάζεται με τη βοήθεια ενός κονταριού να πηδήσει πάνω από άλογα κάτι σαν το σημερινό άλμα επί κοντό.

       Σήμερα τα αγωνίσματα του στίβου είναι:

 

Εντός σταδίου ανδρών-γυναικών

Δρόμοι

   

   100μ            1.500μ            100μ εμπόδια γυν               3.000μ με φυσικά

   200μ            5.000μ            110μ εμπόδια ανδ)              εμπόδια ανδ.( στίπλ)

   400μ.          10.000μ           400μ  εμπόδια                  4Χ100μ σκυταλοδρομία

   800μ                                                                            4Χ400μ σκυταλοδρομία

    

      Άλματα                      Ρίψεις                Σύνθετα   Αγωνίσματα           Εκτός σταδίου

                                                                                                                        αγωνίσματα

Άλμα εις ύψος           Σφαιροβολία             Δέκαθλο ανδρών              

Άλμα επί κοντώ          Δισκοβολία              Έπταθλο γυναικών             20 χλμ βάδην

Άλμα εις μήκος          Σφυροβολία                                                    50 χλμ. βάδην ανδ.

Άλμα εις τριπλούν      Ακοντισμός                                                        Μαραθώνιος

 

 

 


Άρση  βαρών

                Η άρση βαρών έχει τις ρίζες της στην αρχαία Ελλάδα. Δεν συμπεριλαμβάνονταν στα  αγωνίσματα των Ολυμπιακών Αγώνων της εποχής, αλλά υπάρχουν στοιχεία για την ύπαρξή της. Από μαρτυρίες γνωρίζουμε ότι οι αθλητές συναγωνίζονταν στην ανύψωση βάρους. Πιθανών η άρση βαρών να αποτελούσε αγώνισμα προπόνησης για τους αθλητές του πεντάθλου ή του παγκρατίου. Βρέθηκε στην Ολυμπία ένας λίθος βάρους  143,5 κιλών, ανάθημα του αθλητή Βύβωνα,  ο οποίος  καυχιόνταν, σύμφωνα με την επιγραφή, ότι τον είχε σηκώσει με το ένα χέρι πάνω από το κεφάλι. Επίσης σε μουσείο της Γερμανίας υπάρχει κύπελλο του 500π.Χ., που αναπαριστά έφηβο Αθηναίο να σηκώνει δύο ακατέργαστους λίθους, από ένα σε κάθε χέρι. Σήμερα το άθλημα αυτό γίνεται με διαφορετικό τρόπο

 

Πυγμαχία

              Η καταγωγή της, σύμφωνα με τη τοιχογραφία των δύο νεαρών πυγμάχων της Σαντορίνης,  χρονολογείται στην Ελληνική προϊστορία. Στους αρχαίους Ολυμπιακούς Αγώνες εντάχθηκε το 668π.Χ. ενώ στο πρόγραμμα των σύγχρονων το 1904, στους Ολυμπιακούς Αγώνες  του Σεντ Λούις .  

 

Πάλη

              Από τα σπουδαιότερα αγωνίσματα της αρχαιότητας, η πάλη προκαλούσε το ενδιαφέρον του κόσμου και ο νικητής γίνονταν αντικείμενο θαυμασμού. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες της αρχαιότητας η πάλη κατείχε την υψηλότερη βαθμίδα, τους δε ολυμπιονίκες του αγωνίσματος τους εκτιμούσαν ιδιαίτερα οι Έλληνες,  ο Πίνδαρος και άλλοι ποιητές τους εξυμνούσαν και τους λάτρευαν σαν ημίθεους .

 

Ιππασία

             Τα ιππικά αγωνίσματα εμφανίσθηκαν στους αρχαίους Ολυμπιακούς Αγώνες  το 648π.Χ. υπό τη μορφή αγώνων ταχύτητας με άμαξες ( αρματοδρομίες ) και με αναβάτη (ιπποδρομία τελείων κελητών).

    Στους σύγχρονούς Ολυμπιακούς Αγώνες, για πρώτη φορά διεξάγονταιτο1912 στη Στοκχόλμη.

 

Ενόργανη γυμναστική

             Ο όρος γυμναστική  συνδέεται με το επίθετο «γυμνός»  και με το «γυμνάσιο», που δηλώνει το χώρο που οι αθλητές, της αρχαιότητας, ασκούνταν γυμνοί. Οι «κυβιστήρες» και οι  «κυβιστρίδες» ( ακροβάτες) της αρχαιότητας, ήταν οι πρώτοι αθλητές ακροβατικής γυμναστικής. Βέβαια από τότε μέχρι σήμερα η γυμναστική έχει καλλιεργηθεί και αναπτυχθεί.

 

Ρυθμική

              Η ρυθμική δεν ήταν αγώνισμα της  αρχαιότητας. Ίσως όμως, να έχουν κάποια σχέση με παιγνίδια που παίζονταν τότε, η μπάλα, το στεφάνι και το σχοινάκι.  

Με τη μπάλα,  τη σφαίρα, έπαιζαν  πολλά παιγνίδια, ομαδικά και ατομικά. Την πετούσαν ψηλά ή την κτυπούσαν στο έδαφος  κ.τ.λ.

Με το στεφάνι, τον κρίκο, έπαιζαν ένα παιγνίδι που το ονόμαζαν « κρικηλασία».

Το σχοινάκι ήταν ακόμη ένα παιγνίδι που έπαιζαν.

Τη μπάλα και το τροχό, κυρίως,  τα χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι Έλληνες στις παλαίστρες, για γυμναστικές ασκήσεις.

 

Τένις (αντισφαίριση)

              Η αντισφαίριση,  όπως και πολλά άλλα παιγνίδια με μπάλα, έχει τις ρίζες της στην αρχαία Ελλάδα. Κατάγεται από την αρχαία σφαιριστική, (5ος αιώνας π.Χ. ), που παιζόταν με μια μεγάλη ελαφριά μπάλα και οπού τα χτυπήματα γίνονταν με τη γροθιά ή τον ώμο. Αργότερα, οι παίκτες στερέωναν με θηλιές στον πήχη του χεριού ένα τετράγωνο σανίδι και προσπαθούσαν με διάφορα χτυπήματα να πετύχουν τη μπάλα στον αέρα.

 

Μπάντμιντον ( αντιπτέριση)

           Το μπάντμιντον έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα. Ανάλογα παιγνίδια που μπορούν να χαρακτηριστούν πρόδρομοι του αθλήματος έπαιζαν οι αρχαίοι  Έλληνες, οι Κινέζοι, οι Ιάπωνες,  οι Ινδοί και άλλοι λαοί. Στη σημερινή του όμως μορφή παίζονταν από Βρετανούς αξιωματούχους στην Ινδία στις αρχές του 18ου αιώνα.

 

Ποδόσφαιρο

            Οι ρίζες του χάνονται στα βάθη της ιστορίας αφού Κινέζοι, Ιάπωνες, Αιγύπτιοι,  Έλληνες, Βρετανοί και Ρωμαίοι έπαιζαν στην αρχαιότητα ένα είδος παιγνιδιού που μπορεί να θεωρηθεί πρόδρομος του σύγχρονου ποδοσφαίρου.  

 

Ξιφασκία

               Η ξιφασκία σαν άθλημα υπάρχει εδώ και 3.500χρόνια. Ήταν γνωστή στην αρχαία Αίγυπτο, στη Κίνα, στις Ινδίες αλλά και στην Ελλάδα. Οι  Αθηναίοι θεωρούσαν τους Αρκάδες εφευρέτες της οπλομαχίας,  ενώ ο Όμηρος αφιερώνει δύο από τις ραψωδίες του στις μονομαχίες του Μενέλαου με τον Πάρη και του Έκτορα με τον Αίαντα.  

 

Σκοποβολή  

               Η σκοποβολή,  με διαφορετική μορφή και σκοπό, αναπτύχθηκε από τα προϊστορικά ακόμα χρόνια, μέσα από τη προσπάθεια του ανθρώπου να κυνηγήσει θηράματα για να εξασφαλίσει την τροφή του ή για να προστατευτεί από τους εχθρούς του. Οι αρχαίοι Έλληνες οργάνωναν αγώνες σκοποβολής με περιστέρια, για ν΄ αποδώσουν τιμές στους θεούς. Μαρτυρίες δείχνουν ότι Ινδοί, Πέρσες, Σλάβοι, Κέλτες, και οι Γερμανοί πραγματοποιούσαν παρόμοιες θρησκευτικές ιεροτελεστίες το 10ο αιώνα. Αργότερα η ανακάλυψη της πυρίτιδας οδήγησε στην ανάπτυξη των πυροβόλων όπλων με αποτέλεσμα τη σημαντική εξέλιξη του αθλήματος.      

 

Τοξοβολία

             Για αιώνες το τόξο ήταν από τα κυριότερα εργαλεία για το κυνήγι και τον πόλεμο.

            Στην Ιλιάδα οι θεοί του Ολύμπου επιβάλουν τη θέλησή τους με το τόξο και τα βέλη τους. Στην Οδύσσεια, ο Όμηρος περιγράφει αγώνα τοξοβολίας ανάμεσα στον Οδυσσέα και τους μνηστήρες. Αμέτρητοι οι τοξότες που μνημονεύονται μεταξύ ιστορίας και μύθου 

 

Κολύμβηση

            Η κολύμβηση στη αρχαιότητα αποτέλεσε μέσο φυσικής άσκησης και ψυχαγωγίας. Όπως μαρτυρούν οι αμφορείς και οι τοιχογραφίες του 1.600 π.Χ. οι Έλληνες ήταν ιδιαίτερα  εξοικειωμένοι με τη   κολυμβητική τέχνη. Πάνω σε αργυρό «ρητό» των Μυκηνών απεικονίζονται κολυμβητές του προσθίου και του ελευθέρου. Στην Οδύσσεια ο Όμηρος εξυμνεί  τις κολυμβητικές ικανότητες του Οδυσσέα που όταν βυθίστηκε το πλοίο του,  κατάφερε κολυμπώντας να φτάσει στο νησί των Φαιάκων.  

 

Καταδύσεις

          Οι καταδύσεις είναι γνωστές από την αρχαιότητα, οπού σύμφωνα με τις υπάρχουσες μαρτυρίες παραστάσεις «καταδυτών»  εντοπίζονται πάνω σε βράχους.

 

Χάντμπολ (χειροσφαίριση)

           Αναφορές από την Οδύσσεια του Όμήρου μαρτυρούν για ένα παιγνίδι που παίζονταν στο νησί των Φαιάκων,  παρόμοιο με το σημερινό χάντμπολ. Στα τείχη της Ακρόπολης των Αθηνών απεικονίζεται το άθλημα σε μια πλάκα που χρονολογείται γύρο στα 600π.Χ.

 

Χόκεϊ επί χόρτου

         Από ένα αρχαίο Ελληνικό ανάγλυφο αντλούμε πληροφορίες για ένα παιγνίδι που παιζόταν με κυρτά ραβδιά,  σε σχήμα κεράτων, και ονομάζονταν  «κερητίζειν». Πιθανότατα να είναι μακρινός πρόγονος του σημερινού χόκεϊ. Οι ρίζες του όμως φτάνουν και πιο παλιά,  στην αρχαία Αίγυπτο.

 

 

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

 

ΣΩΤΗΡΗΣ Γ. ΓΙΑΤΣΗΣ, ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΣΜΟ,   Θεσσαλονίκη 1985

ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΣΤΗΝ ΑΓΩΝΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ 1982